පරිගණක ඉතිහාසය (History of Computer)

පටුන

හැඳින්වීම. 1

1.       ඇබකසය. 2

2.       Z1 පරිගණකය: ලෝකයේ පළමු වැඩසටහන් කළ හැකි පරිගණකය. 3

3.       ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම සහ පරිගණක තාක්ෂණයට එය ඇති කළ බලපෑම 4

                    ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම. 4

                    ට්‍රාන්සිස්ටරය මඟින් ලැබුණු වාසිය. 5

4.       IBM සමාගමේ පරිගණක නිෂ්පාදන. 6

මුල් නිෂ්පාදන.. 6

පරිගණක නිෂ්පාදන ඉතිහාසය. 6

5.       Xerox සමාගමේ පරිගණක. 8

Xerox PARC සහ Alto පරිගණකය. 8

6.       Personal Computers (PCs) – පෞද්ගලික පරිගණක.. 9

Branded Computers (සන්නාමය සහිත පරිගණක) 9

වාසි: 9

අවාසි: 9

Assembled Computers (එකලස් කළ පරිගණක) 10

වාසි: 10

අවාසි: 10

7.       පරිගණක කොටස් සහ ඒවායේ වැදගත්කම්. 11

මව් පුවරුව (Motherboard) 12

මව් පුවරුව (Motherboard) වැදගත්කම. 12

මව් පුවරුවේ (Motherboard) කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යයන්.. 13

මව් පුවරුවේ (Motherboard) හි ඇති Ports සහ ඒවායේ කාර්යයන්.. 14

1.       PS/2 Key Board Port 15

2.       PS/2 Mouse Port 15

3.       AT Keyboard Port 15

4.       Serial Port 16

Serial Port එකට සම්බන්ධ කළ හැකි උපාංග. 18

5.       Parallel Ports. 19

6.       Game Port 20

 

හැඳින්වීම

ප

රිගණකය යනු 21වන සියවසේ ජීවිතයේ අංගයකට වඩා වටිනා තාක්ෂණික උපකරණයක් ලෙසට සැළකිය හැකිය. විශාල පරිගණක යන්ත්‍රවලින් ආරම්භ වු සංකීර්ණ මෙවලම්, අද වන විට පුදුමාකාර අයුරින් කුඩා, වේගවත් සහ බුද්ධිමත්ව තොරතුරු සැකසීමට හැකි තාක්ෂණයන් බවට පත්වී ඇත. පරිගණක තාක්ෂණයේ මෙම සංවර්ධනය, විවිධ පරම්පරාවන් තුළින් සිදු වී ඇති අතර, සෑම පරම්පරාවක්ම සංකීර්ණ, තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයක් සහ මිනිසාගේ අවශ්‍යතාවයන්ට අදාල තාක්ෂණික පිළිතුරක් වේ.

මෙම නිබන්ධනය තුළින් පරිගණක පරම්පරාවන් පිළිබඳව විස්තරාත්මක විග්‍රහයක් සිදු කරමින්, ඒවායේ ව්‍යාප්තිය, විශේෂාංග සහ මිනිස් ජීවිතය සඳහා ඇති වටිනාකම පිළිබඳ සරල දැනුමක් ලබා ගත හැක.

1.    ඇබකසය

ගණනය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන උපකරණයකි. එය ක්‍රි.පූ. 300–500 අතර බැබිලෝනියාවේ නිර්මාණය වියැයි සැලකේ.

• පසුව එය චීනය, ජපානය, රුසියාව, සහ යුරෝපය වෙත පැමිණි අතර, සෑම රටකම එය වෙනස් විය.
• චීනයේ: Suanpan ලෙස හැඳින්වෙයි.
• ජපානයේ: Soroban ලෙස හැඳින්වෙයි.
• මුල් ඇබකස් එක වෙරළ මත වැටුණු වැලි පුවරුවක් ලෙස පැවති අතර, පසුව එය ලී හෝ ප්ලාස්ටික් රාමුවක් සහිත බීඩ් සහ කුටීර වලින් යුත් උපකරණයක් බවට පත්විය.

 පරිගණක තාක්ෂණයට බලපෑම

• ඇබකස් යනු පරිගණකවලට පෙර භාවිතා වූ ගණනය කිරීමේ උපකරණය වන අතර, එය ස්ථාන අගය පද්ධතිය (place value system) සහ ශූන්‍යය (zero) යන සංකල්පයන්ට මූලිකත්වය ලබා දිණි.
• පසුව හින්දු-අරාබි අංක පද්ධතිය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇබකස් භාවිතය අඩු විය.
• එය පරිගණකවලට මූලික ආදර්ශයක් ලෙස සැලකේ, මන්ද එය අංක ගණනය කිරීම, එකතු කිරීම, අඩු කිරීම, ගුණ කිරීම, සහ භාජනය වැනි ක්‍රියාවන් සඳහා භාවිතා කළ හැකි විය

 

2. 
Z1 පරිගණකය: ලෝකයේ පළමු වැඩසටහන් කළ හැකි පරිගණකය

 

Z

1 යනු ජර්මන් ඉංජිනේරු Konrad Zuse විසින් නිර්මාණය කළ, ලෝකයේ පළමු වැඩසටහන් කළ හැකි පරිගණකය ලෙස සැලකේ.

 Z1 පිළිබඳ මූලික තොරතුරු

• නිර්මාතෘ: Konrad Zuse
• නිර්මාණය කළ වසර: 1936–1938
• ස්ථානය: බර්ලින්හි ඔහුගේ දෙමාපියන්ගේ නිවස
• වර්ගය: යාන්ත්‍රික, බයිනරි පදනම් වූ, මෝටරයකින් ක්‍රියාත්මක වන ගණනය කිරීමේ උපකරණය
• වැඩසටහන්කරණය: පන්ච් කළ සෙලියුලොයිඩ් ෆිල්ම් භාවිතයෙන් උපදෙස් කියවීම
• මතකය: 16-වචන floating-point මතකය
• වේගය: 1 Hz (තත්පරයකට එක් චක්‍රයක්)
• උසස්කම: කිලෝග්‍රෑම් 1000කට ආසන්න විය
• ආදාන/ප්‍රතිදාන: යතුරුපුවරුව සහ punched tape reader
• විනාශ විය: 1943දී, WWII බෝම්බ ප්‍රහාරයකින්
•  

 Z1 වැදගත් වන්නේ ඇයි?

• මෙය බයිනරි floating-point අංක සහ Boolean logic භාවිතා කළ පළමු පරිගණකයයි.
• සම්පූර්ණයෙන්ම යාන්ත්‍රික වුවද, එය Z3 වැනි පසුව පැමිණි පරිගණකවලට මූලිකත්වය ලබා දෙන ලදි.

3.   ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම සහ පරිගණක තාක්ෂණයට එය ඇති කළ බලපෑම

ට්‍රා

න්සිස්ටරය යනු පරිගණක ඉතිහාසයේ විශාල ව්‍යාපෘතික මංසන්ධියක් ලෙස සැලකේ. එය විදුලි සංඥා පාලනය කිරීම සහ විශාල පරිගණකවල සිට කුඩා පරිගණක දක්වා මාරුවීම සඳහා මූලික උපාංගයක් විය.

ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම

• නිපදවූ දිනය: 1947 දෙසැම්බර් 23
• ස්ථානය: Bell Telephone Laboratories, New Jersey, USA
• නිපදවූ අය:
• John Bardeen
• Walter Brattain
• William Shockley
• ඔවුන් ජර්මෙනියම් (Germanium) භාවිතයෙන් point-contact transistor එකක් නිපදවූහ.

 

 

 

පරිගණකවලට ඇති බලපෑම

• පළමු පරිගණක පරම්පරාව: Vacuum tube භාවිතා කළේය — විශාල, උණුසුම් සහ විදුලිය බහුලව පාවිච්චි කළේය.
• දෙවැනි පරම්පරාව: ට්‍රාන්සිස්ටරය භාවිතා කිරීම ආරම්භ විය — කුඩා, විශ්වාසදායක, සහ අඩු විදුලි පරිභෝජනයක්.
• 1953: University of Manchester හිදී ලෝකයේ පළමු ට්‍රාන්සිස්ටර පරිගණකය නිර්මාණය විය.

 ට්‍රාන්සිස්ටරය මඟින් ලැබුණු වාසිය

• විශාල පරිගණකවලින් → කුඩා චිප්: ට්‍රාන්සිස්ටරය මඟින් පරිගණක මෘදුකාංග සහ දෘඩාංග කුඩා කළ හැකි විය.
• 0 සහ 1 පදනම: ට්‍රාන්සිස්ටරය විදුලි සංඥා මඟින් "on" සහ "off" තත්වයන් නිරූපණය කරයි — මෙය ඩිජිටල් පද්ධතියේ මූලිකය.
• Microprocessor සහ integrated circuits නිර්මාණයට මූලිකත්වය ලබා ලබා දෙන ලදි.

 

4.   IBM සමාගමේ පරිගණක නිෂ්පාදන.

IBM (International Business Machines Corporation) යනු ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම පරිගණක නිෂ්පාදක සමාගමක් වන අතර, එය පරිගණක තාක්ෂණයේ විශාල ව්‍යාප්තියක් ඇති කළේය. එහි ඉතිහාසය 100 වසරකට වඩා දිගු ය.

• 1911: IBM ආරම්භ වූයේ Computing-Tabulating-Recording Company (CTR) ලෙසයි.
• 1924: CTR සමාගම IBM ලෙස නැවත නම් කරන ලදී.

මුල් නිෂ්පාදන

• Punch card machines
• Time recorders
• Accounting machines
• Electric typewriters
• මෙම උපකරණ ව්‍යාපාරික ගණනය කිරීම සඳහා භාවිතා විය.

පරිගණක නිෂ්පාදන ඉතිහාසය

🔹 1944 – Harvard Mark I

• IBM සහ Harvard විශ්වවිද්‍යාලය එක්ව Automatic Sequence Controlled Calculator (Mark I) නිර්මාණය කල අතර මෙය විශාල ගණනය කිරීමේ යන්ත්‍රයකි.

🔹 1950s–60s – Vacuum Tube Computers

• IBM විසින් vacuum tube පදනම් වූ පරිගණක නිපදවමින් ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයට පරිගණක හඳුන්වා දෙන ලදි.

🔹 1964 – System/360

• මෙය IBM විසින් නිපදවූ mainframe computer පවුමකි. එය විශාල ව්‍යාපාර සඳහා භාවිතා විය. IBM මෙහිදී hardware + software + සේවා එකට එක් කෙරිණ.

🔹 1981 – IBM Personal Computer (IBM PC)

• IBM විසින් නිපදවූ පළමු පෞද්ගලික පරිගණකය.
• Intel 8088 processor සහ MS-DOS operating system භාවිතා කරනු ලැබීය.
• මෙය පරිගණක ඉතිහාසයේ විශාල ඉදිරි පිම්මක් ලෙස හඳුන්වාදිය හැක.

🔹 1990s – Unix systems & PCs

• IBM විසින් Unix-based systems සහ desktop computers නිපදවමින් (personal computing revolution) පෞද්ගලික පරිගණක ක්ෂේත්‍රයේ නව සන්ධිස්ථානයක් ඇති කරනු ලැබීය.

 

5.  
 Xerox සමාගමේ පරිගණක.

 

X

erox සමාගම පළමුවෙන්ම ඡායාරූප පත්‍ර හා පිටපත් තාක්ෂණය සඳහා ප්‍රසිද්ධ වුවත්, 1970 දශකයේදී පරිගණක තාක්ෂණය සඳහා විශාල බලපෑමක් කළා. එය GUI (Graphical User Interface), මවුස්, සහ Ethernet වැනි නවෝත්පාදන සඳහා මූලිකත්වය ලබා දෙන ලදි.

ආරම්භය

• 1906: Xerox ආරම්භය Haloid Photographic Company ලෙස, රොචෙස්ටර්, නිව්යෝර්ක් හිදීය.
• 1958: “Xerox” නම භාවිතා කිරීම ආරම්භ විය, “xerography”

 

Xerox PARC සහ Alto පරිගණකය

🔹 Xerox PARC (Palo Alto Research Center)

• 1970 දශකයේදී, Xerox විසින් නව තාක්ෂණයන් සොයාගැනීම සඳහා PARC කරන ලදි.
• මෙහිදී Alto පරිගණකය නිර්මාණය විය.

🔹 Xerox Alto (1973)

• ලෝකයේ පළමු GUI පදනම් වූ පරිගණකය.
• මවුස්, කීබෝර්ඩ්, Ethernet, සහ WYSIWYG text editor යන සංකල්ප හඳුන්වා දුන්නා.
• Alto පරිගණකය Apple, Microsoft, සහ Windows GUI පද්ධති වලට මූලික ආදර්ශයක් විය.

 

6.   Personal Computers (PCs) – පෞද්ගලික පරිගණක

පෞ

ද්ගලික පරිගණක (Personal Computers) යනු තනි පුද්ගලයෙකුගේ භාවිතය සඳහා නිර්මාණය කළ microcomputers වර්ගයකි. ඒවා විවිධ ආකාරවලට වර්ගීකරණය කළ හැකියි — විශේෂයෙන්ම ප්‍රමාණය, පරිපථ හැකියාව, සහ පරිසරය මත පදනම්ව.

 

Branded Computers (සන්නාමය සහිත පරිගණක)

 වාසි:

• ආරක්ෂිත සහතිකය: සම්පූර්ණ පරිගණකය සඳහා ම වගකීමක් (warranty.)
• විශ්වාසනීයත්වය: Dell, HP, Lenovo, Samsung, IBM, Apple,LG වැනි සන්නාමයන් විසින් නිෂ්පාදනය කිරීම හේතුවෙන් hardware compatibility සහ performance tested.
• Support & Service: Authorized service centers සහ customer support පහසුකම්.
• Pre-installed software: Windows OS සහ drivers දැනටමත් install කර ඇත.

 අවාසි:

• මිල අධික වීම: Assembled PC එකකට වඩා 40%–80% වැඩි වියදමක් විය හැකිය.
• Customization අවම වීම: ඔබට දෘඪාංග (hardware) තෝරාගැනීමේ හැකියාව අවමය.

 

 

Assembled Computers (එකලස් කළ පරිගණක)

 වාසි:

• අවශ්‍යතාවයට අනුව සැකසිය හැකිය: processor, RAM, GPU වැනි කොටස් තෝරාගත හැකියි.
• මිල අඩු වීම: එකම performance එක සඳහා branded PC එකකට වඩා අඩු වියදමක් වැය වීම.
• යාවත්කාලීන කිරීම (Upgrade) පහසුය: දෘඪාංග (hardware)  වෙනස් කිරීම පහසුය.
• OS තෝරාගැනීමේ හැකියාව: Windows, Linux වැනි operating system තෝරාගත හැකියි.

අවාසි:

• වගකීම (Warranty) කොටස් වශයෙන් වෙන වෙනම තිබීම: CPU, RAM, Motherboard වැනි කොටස් වෙන වෙනම warranty.
• Compatibility issues දෘඪාංග (hardware)  එකිනෙකට ගැළපීමේ ගැටලු ඇති විය හැකියි.
• Technical knowledge අවශ්‍යයි: හොඳ PC එකක් assemble කිරීම සඳහා පරිගණක දැනුම අවශ්‍යයි.

සාරාංශ

ලක්ෂණය	Branded PC	Assembled PC
මිල	වැඩි	අඩු
Warranty	එකම වගකීමක් (warranty) පැවතීම	කොටස් වශයෙන් වෙන වෙනම
Customization	සීමිත	ඉතා වැඩි
Support & Service	Company support	Local technician support
Upgrade හැකියාව	සීමිත	පහසු
Compatibility	Tested & reliable	පරීක්ෂා කළ යුතුයි

 

 

7.    පරිගණක කොටස් සහ ඒවායේ වැදගත්කම්

ප

රිගණකයක් ක්‍රියාත්මක වීමට අවශ්‍ය මූලික කොටස් කිහිපයක් ඇත. එක් එක් කොටසක්ම විශේෂිත කාර්යයක් ඉටු කරයි, සහ ඒවා එකට ක්‍රියා කිරීමෙන් පරිගණකය සම්පූර්ණ පද්ධතියක් බවට පත්වේ.

මූලික පරිගණක කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යභාරය

කොටස	කාර්යය	වැදගත්කම
CPU (Central Processing Unit)	පරිගණකයේ "මොළය" ලෙස ක්‍රියා කරයි. සියලු උපදෙස් සැකසීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම	සියලුම ක්‍රියාවන් සම්බන්ධ කරයි. CPU නැතිව පරිගණකය ක්‍රියා නොකරයි
Motherboard	සියලු කොටස් එකට සම්බන්ධ කරයි	විදුලිය බෙදාදීම, දත්ත හුවමාරුව, hardware එකට සම්බන්ධතාවය
RAM (Random Access Memory)	තාවකාලික මතකය – ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් සඳහා	වැඩසටහන් වේගයෙන් ක්‍රියා කිරීම සඳහා අත්‍යවශ්‍යයි
Storage (HDD/SSD)	දත්ත, වැඩසටහන්, OS ආදිය ස්ථිරව තබා ගැනීම	පරිගණකය නැවත ආරම්භ කළත් දත්ත තබා ගැනේ
GPU (Graphics Processing Unit)	දෘශ්‍ය දත්ත සැකසීම – 2D/3D rendering	Video games, graphic design, video editing සඳහා අත්‍යවශ්‍යයි
Power Supply Unit (PSU)	විදුලිය AC → DC බවට පරිවර්තනය කර කොටස් වෙත බෙදාදීම	සියලු කොටස් ක්‍රියාත්මක වීමට විදුලිය අවශ්‍යයි
Input Devices (Keyboard, Mouse)	පරිශීලකයාගේ උපදෙස් ලබාදීම	පරිගණකය සමඟ සම්බන්ධ වීමට
Output Devices (Monitor, Printer)	ප්‍රතිඵල පෙන්වීම	පරිශීලකයාට දත්ත දැකීම සහ මුද්‍රණය
Cooling System (Fans, Heat sinks)	උෂ්ණත්වය පාලනය කිරීම	උණුසුම වැඩි වීමෙන් hardware හානි විය හැකියි
Computer Case	සියලු කොටස් ආරක්ෂා කිරීම සහ සවි කිරීම	Physical safety, airflow, aesthetics

 

 

මව් පුවරුව (Motherboard)

 පරිගණකයේ මූලිකම සහ අත්‍යවශ්‍යම කොටසකි. එය සියලුම hardware කොටස් එකට සම්බන්ධ කරන මූලික පරිපථ පුවරුව ලෙස ක්‍රියා කරයි.

මව් පුවරුව (Motherboard) ප්‍රධාන කාර්යයන්

කාර්යය	විස්තර
සම්බන්ධතාවය	CPU, RAM, Storage, GPU, Input/Output devices වැනි සියලු ම කොටස් එකට සම්බන්ධ කරයි
විදුලි බල බෙදාදීම	Power Supply එකෙන් ලැබෙන විදුලිය CPU, RAM, GPU වැනි කොටස් වෙත බෙදාදෙයි
දත්ත හුවමාරුව	දත්ත buses හරහා කොටස් අතර දත්ත හුවමාරුව සිදු කරයි (උදා: CPU ↔ RAM ↔ Storage)
විස්තාරක හැකියාව	Expansion slots (PCIe, M.2) හරහා graphics cards, Wi-Fi cards, SSDs වැනි අමතර කොටස් එකතු කළ හැක
Port සහ Socket	USB, HDMI, Ethernet, Audio ports සහ RAM/CPU sockets සපයයි
BIOS/UEFI සහ POST	පරිගණකය ආරම්භ වන විට hardware පරීක්ෂා කිරීම සහ OS එක load කිරීම සඳහා BIOS/UEFI භාවිතා කරයි

 

මව් පුවරුව (Motherboard) වැදගත්කම

• පරිගණකයේ "මූලික පදනම" ලෙස ක්‍රියා කරයි – මව් පුවරුව (Motherboard)  නැතිව දෘඪාංග (hardware) ක්‍රියා නොකරයි.
• උසස් කිරීමේ හැකියාව – RAM, GPU, SSD වැනි කොටස් ඉදිරියට උසස් කිරීමට මව් පුවරුව (Motherboard)  හි compatibility වැදගත් වේ.
• System stability – මව් පුවරුව (Motherboard) හි ගුණාත්මක භාවය අනුව පරිගණකය විශ්වාසදායක ව ක්‍රියා කරයි.
• උණුසුම පාලනය – heat sinks සහ fan connectors motherboard මත ඇති නිසා cooling system එක හා සම්බන්ධ වේ

 

 

මව් පුවරුවේ (Motherboard) කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යයන්

මව් පුවරුවේ (Motherboard)  තුළ ඇති කොටස් බොහෝමයක් පරිගණකයේ දෘඪාංග (hardware) ලෙස ක්‍රියා කරයි. මෙහි ප්‍රධාන කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යයන් පහත පරිදි වේ:

මව් පුවරුවේ ප්‍රධාන කොටස්

කොටස	කාර්යය
CPU Socket	Processor එක සවි කරන ස්ථානය. CPU එක මව් පුවරුවේ (Motherboard) ට සම්බන්ධ කරයි
Chipset (Northbridge/Southbridge)	CPU, RAM, Storage, GPU අතර දත්ත ගමන් කිරීම පාලනය කරයි
RAM Slots	Temporary memory modules (RAM) සවි කිරීම සඳහා
Power Connectors	Power Supply එකෙන් මව් පුවරුවේ (Motherboard) ට විදුලිය ලබාදෙයි
PCIe Slots	Graphics cards, Wi-Fi cards, sound cards වැනි expansion cards සවි කිරීම සඳහා
SATA/M.2 Connectors	SSDs, HDDs, Optical Drives වැනි storage devices සම්බන්ධ කිරීම සඳහා
BIOS/UEFI Chip	පරිගණකය ආරම්භ වන විට hardware පරීක්ෂා කිරීම සහ OS load කිරීම
CMOS Battery	BIOS settings තාවකාලිකව තබා ගැනීම සඳහා විදුලි බලය සපයයි
I/O Ports (USB, HDMI, Ethernet)	Input/output devices සම්බන්ධ කිරීම සඳහා
Heat Sinks/Fan Headers	උෂ්ණත්වය පාලනය කිරීම සඳහා cooling system සම්බන්ධ කරයි
Jumpers & DIP Switches	Hardware configuration settings වෙනස් කිරීම සඳහා
Clock Generator	CPU සහ RAM සඳහා timing signals නිපදවයි

 

 

මව් පුවරුවේ (Motherboard) හි ඇති Ports සහ ඒවායේ කාර්යයන්

මව් පුවරුවේ (Motherboard) හි ports යනු පරිගණකය සහ බාහිර උපාංග අතර සම්බන්ධතාවය ඇති කරන ස්ථාන වේ. මෙවැනි ports මඟින් input/output devices, storage devices, display units, audio systems වැනි උපාංග සම්බන්ධ කරයි.

ප්‍රධාන Motherboard Ports සහ ඒවායේ කාර්යයන්

Port	කාර්යය
HDMI Port	Digital video සහ audio output එකක් ලෙස HDTVs, monitors, projectors වැනි devices සම්බන්ධ කරයි
VGA Port	Analog video output – පැරණි monitors සහ projectors සඳහා
USB Ports (2.0 / 3.0 / 3.1 / Type-C)	Pen drives, keyboards, mice, printers, mobile devices වැනි peripherals සම්බන්ධ කිරීම සඳහා
RJ-45 LAN Port	Ethernet cable මඟින් internet/network සම්බන්ධතාවය
Audio Ports (3.5mm jacks)	Speakers, microphones, headphones සම්බන්ධ කිරීම සඳහා
Optical S/PDIF Port	High-quality digital audio output – home theater systems සඳහා
PS/2 Ports	පැරණි keyboards සහ mice සඳහා (පැහැය අනුව: Keyboard – Purple, Mouse – Green)
FireWire (IEEE 1394)	High-speed data transfer – audio/video equipment සඳහා (අද භාවිතය අඩුයි)
eSATA Port	External hard drives සඳහා වේගවත් data transfer
DVI Port	Digital video output – LCD monitors සඳහා
Thunderbolt Port (සමහර motherboards)	Ultra-fast data, video, and power transfer – high-end devices සඳහා

 

 

1.       PS/2 Key Board Port

2.       PS/2 Mouse Port

PS/2 port යනු පරිගණකය සමඟ keyboard සහ mouse සම්බන්ධ කිරීමට භාවිතා කරන mini-DIN 6-pin connector එකකි. මෙය 1987 දී IBM සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ Personal System/2 (PS/2) පරිගණක මාලාව සඳහා නිර්මාණය කරන ලදී

 

3.      AT Keyboard Port

AT Keyboard Port යනු පැරණි පරිගණක keyboard සම්බන්ධකය ලෙස භාවිතා වූ 5-pin DIN connector එකකි. මෙය IBM සමාගම විසින් 1980 දශකයේ මුලදී හඳුන්වා දුන් Advanced Technology (AT) පරිගණක මාලාව සඳහා නිර්මාණය කරන ලදී

4.      Serial Port

 

Serial Port යනු පරිගණකයකින් බාහිර උපාංගයකට දත්ත එක bit එකක් බැගින් අනුක්‍රමිකව යැවීම සඳහා භාවිතා වන සන්නිවේදන අතුරුමුහුණතක් වේ. මෙය RS-232, RS-485, සහ RS-422 වැනි standards මත පදනම්ව ක්‍රියා කරයි.

·         1980s–1990s: IBM PC සහ අනෙකුත් පරිගණකවලදී serial ports ප්‍රධාන සන්නිවේදන මාර්ගයක් විය.

·         DB-25 සහ DB-9 connectors භාවිතා විය – DB-9 (DE-9) connector එක වඩාත් ජනප්‍රිය විය.

 

Serial Port සඳහා ආදේශක නම් (Alternative Names for Serial Port)

·         Serial Port එකට තාක්ෂණික ලෝකයේදී භාවිතා වන විකල්ප නාම කිහිපයක් ඇත. මෙවැනි නාමයන් ව්‍යාපෘති, documentation, hardware manuals, සහ software settings තුළදී භාවිතා වේ.

විකල්ප නාම (Synonyms / Alternative Terms)

නාමය	විස්තර
COM Port	“Communication Port” යන අර්ථයෙන් – Windows OS තුළ serial ports COM1, COM2 ලෙස හැඳින්වේ
RS-232 Port	Serial communication සඳහා භාවිතා වන standard එක – බොහෝ serial ports RS-232 protocol භාවිතා කරයි
Serial Interface	Serial protocol මත පදනම්ව ක්‍රියා කරන interface එකක් ලෙස
UART Port	Universal Asynchronous Receiver/Transmitter – serial communication hardware module එක
Serial Connector	Physical connector එක – DB-9, DB-25 වැනි
Serial Communication Port	සම්පූර්ණ නාමය – serial protocol මත පදනම්ව peripheral devices සමඟ සන්නිවේදනය
Console Port	Network devices (e.g., routers, switches) සඳහා serial port එක console access සඳහා භාවිතා වේ
Data Link / Serial Link	Communication channel එකක් ලෙස හැඳින්වීම
Bluetooth Serial Port	Wireless serial communication සඳහා virtual serial port එකක් (SPP – Serial Port Profile)

 

 කාර්යයන්

ක්‍රියාව	විස්තර
Data Transmission	දත්ත එක bit එකක් බැගින් sequential ලෙස යැවීම – long-distance communication සඳහා සුදුසුයි
Device Connection	Modems, printers, barcode scanners, industrial controllers වැනි උපාංග සම්බන්ධ කිරීම
Simple Protocols	Baud rate, parity bit, stop bits වැනි settings මඟින් සරල සන්නිවේදනය
Flow Control	RTS/CTS (hardware) හෝ XON/XOFF (software) මඟින් data flow පාලනය කිරීම
Error Detection	Parity checking සහ checksums මඟින් දත්ත දෝෂ හඳුනා ගැනීම

 

 සාමාන්‍ය Serial Port Connector

• DB-9 (DE-9) – 9-pin male connector
• DB-25 – 25-pin connector (අද භාවිතය අඩුය)
• USB-to-Serial adapters – නව PC වල serial port නොමැති නිසා භාවිතා වේ

වැදගත්කම

• Industrial-grade reliability – automation systems, POS machines, routers සඳහා තවමත් භාවිතා වේ
• Low resource usage – USB වැනි protocols වලට වඩා සරලය.
• Legacy compatibility – පැරණි systems සමඟ සෘජු සම්බන්ධතාවය

Serial Port එකට සම්බන්ධ කළ හැකි උපාංග

උපාංගය	භාවිතය
Modems	දුරකථන ජාලය හරහා දත්ත යැවීම/ලැබීම
Printers	Dot matrix සහ industrial printers සඳහා serial communication
Barcode Scanners	scanned data එක පරිගණකයට යැවීම
Microcontrollers / Arduino / Raspberry Pi	serial communication මඟින් data exchange සහ programming
Scientific Instruments	sensor data, lab equipment readings ලබා ගැනීම
Industrial Controllers	PLCs, CNC machines, automation systems සඳහා
GPS Modules	location data serial port මඟින් ලබාදීම
Networking Devices (Routers/Switches)	Console port එකක් ලෙස configuration සහ diagnostics සඳහා
Serial Audio Interfaces	MIDI controllers සහ audio mixers සඳහා
External Storage Devices (පැරණි)	serial-connected hard drives සහ tape drives

 

5.    
Parallel Ports

 

Parallel Port යනු පරිගණකයකින් බාහිර උපාංගවලට බහු-bit දත්ත එකවර යැවීම සඳහා නිර්මාණය කළ සන්නිවේදන අතුරුමුහුණතකි. මෙය විශේෂයෙන්ම මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා භාවිතා විය.

• 1970s: Centronics සමාගම විසින් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා පළමු parallel port එක නිර්මාණය කළේය.
• 1981–1982: IBM විසින් තම පළමු PC සඳහා Centronics port එක භාවිතා කරන ලද අඅතර මෙය 36-pin connector එකක් විය.
• 1990s: IEEE 1284 standard එක හරහා Enhanced Parallel Port (EPP) සහ Extended Capability Port (ECP) versions standard.

වැදගත්කම

අංගය	විස්තරය
Printer Communication	ASCII characters එකවර යැවීමෙන් printing වේගවත් විය
Bi-directional Data Transfer	EPP/ECP ports මඟින් data යැවීම සහ ලබා ගැනීම සිදු විය
Legacy Device Support	පැරණි scanners, CNC machines, lab equipment සඳහා තවමත් parallel ports භාවිතා වේ
Computing History	IBM PC era එකේදී industry standard එකක් විය
25-pin DB-25 Connector	විශාල connector එකක් සහිතව multiple data lines භාවිතා කළා

 

 

වර්ථමාන භාවිතය

• නව පරිගණකවල parallel ports නොමැත.
• USB, Wi-Fi, Ethernet වැනි interfaces සඳහා ප්‍රතිස්ථාපනය විය.
• Legacy systems සඳහා adapters සහ expansion cards භාවිතා වේ.

 

6.     Game Port

Game Port යනු පරිගණකවල joystick, gamepad වැනි gaming උපාංග සම්බන්ධ කිරීම සඳහා භාවිතා වූ analog input interface එකකි. මෙය විශේෂයෙන්ම 1980s සහ 1990s කාලයේදී IBM PC-compatible පද්ධතිවලදී ජනප්‍රිය විය.

• 1981: IBM විසින් පළමු PC සඳහා Game Control Adapter expansion card එකක් ලෙස game port එක හඳුන්වා දුන්නා.
• 1980s–1990s: Game port එක sound cards වලට සහ motherboards වලට ඒකාබද්ධ විය.
• DA-15 connector: 15-pin connector එකක් භාවිතා වන අතර, joystick එකක් හෝ MIDI device  සම්බන්ධ කිරීමට අදාලවේ.
• Late 1990s: USB interface එක හඳුන්වාදීමෙන් game port එක අභාවයට පත් විය.

වැදගත්කම

අංගය	විස්තරය
Joystick Input	Gaming experience එක සඳහා analog joystick input ලබාදීම
MIDI Support	සමහර sound cards මඟින් MIDI musical instruments සම්බන්ධ කළ හැකි විය
Multi-device Support	Y-splitter cables මඟින් joystick 2ක් හෝ paddles 4ක් සම්බන්ධ කළ හැකි විය
PC Gaming Evolution	Early PC games සඳහා dedicated input method එකක් විය
Legacy Technology	Computing history එකේ වැදගත් technological milestone එකක්

 

වර්තමාන භාවිතය

• USB interfaces මඟින් joystick/gamepad/MIDI devices සම්බන්ධ කිරීම පහසු විය.
• Game port එක obsolete විය.
• Legacy systems සඳහා තවමත් adapters භාවිතා වේ.