පටුන
2. Z1 පරිගණකය: ලෝකයේ පළමු වැඩසටහන් කළ හැකි
පරිගණකය
3. ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම සහ පරිගණක
තාක්ෂණයට එය ඇති කළ බලපෑම
ට්‍රාන්සිස්ටරය
මඟින් ලැබුණු වාසිය
4. IBM සමාගමේ පරිගණක නිෂ්පාදන.
6. Personal Computers (PCs) – පෞද්ගලික පරිගණක
Branded
Computers (සන්නාමය
සහිත පරිගණක)
Assembled Computers (එකලස් කළ පරිගණක)
7. පරිගණක කොටස් සහ ඒවායේ වැදගත්කම්
මව් පුවරුව (Motherboard) වැදගත්කම
මව් පුවරුවේ (Motherboard) කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යයන්
මව් පුවරුවේ (Motherboard) හි ඇති Ports සහ ඒවායේ කාර්යයන්
Serial
Port එකට
සම්බන්ධ කළ හැකි උපාංග
හැඳින්වීම
|
ප |
රිගණකය
යනු 21වන සියවසේ ජීවිතයේ
අංගයකට වඩා වටිනා තාක්ෂණික උපකරණයක් ලෙසට සැළකිය හැකිය. විශාල පරිගණක යන්ත්‍රවලින්
ආරම්භ වු සංකීර්ණ මෙවලම්, අද වන විට පුදුමාකාර
අයුරින් කුඩා, වේගවත් සහ බුද්ධිමත්ව
තොරතුරු සැකසීමට හැකි තාක්ෂණයන් බවට පත්වී ඇත. පරිගණක තාක්ෂණයේ මෙම සංවර්ධනය, විවිධ පරම්පරාවන් තුළින් සිදු වී ඇති අතර, සෑම පරම්පරාවක්ම සංකීර්ණ, තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයක් සහ මිනිසාගේ අවශ්‍යතාවයන්ට
අදාල තාක්ෂණික පිළිතුරක් වේ.
මෙම
නිබන්ධනය තුළින් පරිගණක පරම්පරාවන් පිළිබඳව විස්තරාත්මක විග්‍රහයක් සිදු කරමින්, ඒවායේ ව්‍යාප්තිය, විශේෂාංග සහ මිනිස් ජීවිතය සඳහා ඇති වටිනාකම පිළිබඳ සරල දැනුමක් ලබා ගත හැක.
ගණනය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන උපකරණයකි. එය ක්‍රි.පූ. 300–500 අතර බැබිලෝනියාවේ
නිර්මාණය වියැයි සැලකේ.
- පසුව එය චීනය, ජපානය, රුසියාව, සහ යුරෝපය වෙත
පැමිණි අතර, සෑම රටකම එය වෙනස් විය.
- චීනයේ: Suanpan ලෙස හැඳින්වෙයි.
- ජපානයේ: Soroban ලෙස හැඳින්වෙයි.
- මුල් ඇබකස් එක වෙරළ
මත වැටුණු වැලි පුවරුවක් ලෙස පැවති අතර, පසුව එය ලී හෝ
ප්ලාස්ටික් රාමුවක් සහිත බීඩ් සහ කුටීර වලින් යුත් උපකරණයක් බවට පත්විය.
පරිගණක
තාක්ෂණයට බලපෑම
- ඇබකස් යනු පරිගණකවලට
පෙර භාවිතා වූ ගණනය කිරීමේ උපකරණය වන අතර, එය ස්ථාන
අගය පද්ධතිය (place value system) සහ ශූන්‍යය (zero) යන සංකල්පයන්ට
මූලිකත්වය ලබා දිණි.
- පසුව හින්දු-අරාබි අංක
පද්ධතිය හඳුන්වාදීමත්
සමඟ ඇබකස් භාවිතය අඩු විය.
- එය පරිගණකවලට මූලික
ආදර්ශයක් ලෙස
සැලකේ, මන්ද
එය අංක ගණනය කිරීම, එකතු කිරීම, අඩු කිරීම, ගුණ කිරීම, සහ භාජනය වැනි
ක්‍රියාවන් සඳහා භාවිතා කළ හැකි විය
2.
Z1
පරිගණකය: ලෝකයේ පළමු වැඩසටහන් කළ හැකි පරිගණකය
|
Z |
1 යනු
ජර්මන් ඉංජිනේරු Konrad Zuse විසින් නිර්මාණය කළ,
ලෝකයේ පළමු වැඩසටහන් කළ හැකි පරිගණකය ලෙස සැලකේ.
Z1 පිළිබඳ මූලික තොරතුරු
- නිර්මාතෘ: Konrad
Zuse
- නිර්මාණය
කළ වසර: 1936–1938
- ස්ථානය: බර්ලින්හි ඔහුගේ දෙමාපියන්ගේ නිවස
- වර්ගය: යාන්ත්‍රික, බයිනරි පදනම් වූ, මෝටරයකින් ක්‍රියාත්මක වන ගණනය කිරීමේ උපකරණය
- වැඩසටහන්කරණය: පන්ච් කළ සෙලියුලොයිඩ් ෆිල්ම් භාවිතයෙන් උපදෙස් කියවීම
- මතකය: 16-වචන floating-point මතකය
- වේගය: 1 Hz (තත්පරයකට එක් චක්‍රයක්)
- උසස්කම: කිලෝග්‍රෑම් 1000කට ආසන්න විය
- ආදාන/ප්‍රතිදාන: යතුරුපුවරුව සහ punched tape reader
- විනාශ
විය: 1943දී, WWII බෝම්බ ප්‍රහාරයකින්
Z1 වැදගත් වන්නේ ඇයි?
- මෙය බයිනරි
floating-point අංක සහ Boolean logic භාවිතා කළ
පළමු පරිගණකයයි.
- සම්පූර්ණයෙන්ම
යාන්ත්‍රික වුවද, එය Z3 වැනි පසුව පැමිණි පරිගණකවලට මූලිකත්වය ලබා දෙන ලදි.
3. ට්‍රාන්සිස්ටරය නිපදවීම සහ පරිගණක තාක්ෂණයට එය ඇති
කළ බලපෑම
|
ට්‍රා |
න්සිස්ටරය යනු පරිගණක ඉතිහාසයේ විශාල ව්‍යාපෘතික
මංසන්ධියක් ලෙස සැලකේ. එය විදුලි සංඥා පාලනය කිරීම සහ විශාල පරිගණකවල සිට කුඩා
පරිගණක දක්වා මාරුවීම සඳහා මූලික උපාංගයක් විය.
- නිපදවූ
දිනය: 1947 දෙසැම්බර් 23
- ස්ථානය: Bell
Telephone Laboratories, New Jersey, USA
- නිපදවූ
අය:
- John
Bardeen
- Walter
Brattain
- William
Shockley
- ඔවුන් ජර්මෙනියම්
(Germanium) භාවිතයෙන් point-contact transistor
එකක් නිපදවූහ.
පරිගණකවලට ඇති බලපෑම
- පළමු
පරිගණක පරම්පරාව: Vacuum tube භාවිතා කළේය —
විශාල, උණුසුම් සහ විදුලිය බහුලව පාවිච්චි කළේය.
- දෙවැනි
පරම්පරාව: ට්‍රාන්සිස්ටරය භාවිතා කිරීම
ආරම්භ විය — කුඩා, විශ්වාසදායක, සහ අඩු විදුලි පරිභෝජනයක්.
- 1953:
University of Manchester හිදී ලෝකයේ පළමු ට්‍රාන්සිස්ටර
පරිගණකය නිර්මාණය විය.
ට්‍රාන්සිස්ටරය මඟින් ලැබුණු වාසිය
- විශාල
පරිගණකවලින් → කුඩා චිප්: ට්‍රාන්සිස්ටරය මඟින් පරිගණක මෘදුකාංග සහ දෘඩාංග කුඩා කළ හැකි
විය.
- 0 සහ 1 පදනම: ට්‍රාන්සිස්ටරය විදුලි සංඥා මඟින් "on" සහ "off" තත්වයන් නිරූපණය කරයි
— මෙය ඩිජිටල් පද්ධතියේ මූලිකය.
- Microprocessor සහ integrated circuits නිර්මාණයට
මූලිකත්වය ලබා ලබා දෙන ලදි.
4. IBM සමාගමේ
පරිගණක නිෂ්පාදන.
IBM (International
Business Machines Corporation) යනු ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම පරිගණක
නිෂ්පාදක සමාගමක් වන අතර, එය පරිගණක තාක්ෂණයේ විශාල ව්‍යාප්තියක්
ඇති කළේය. එහි ඉතිහාසය 100 වසරකට වඩා දිගු ය.
- 1911: IBM ආරම්භ වූයේ Computing-Tabulating-Recording Company
(CTR) ලෙසයි.
- 1924: CTR සමාගම IBM ලෙස නැවත නම් කරන ලදී.
මුල් නිෂ්පාදන
- Punch
card machines
- Time
recorders
- Accounting
machines
- Electric
typewriters
- මෙම
උපකරණ ව්‍යාපාරික ගණනය කිරීම සඳහා භාවිතා විය.
පරිගණක නිෂ්පාදන
ඉතිහාසය
🔹 1944 – Harvard Mark I
- IBM සහ Harvard
විශ්වවිද්‍යාලය එක්ව Automatic Sequence
Controlled Calculator (Mark I) නිර්මාණය කල අතර මෙය
විශාල ගණනය කිරීමේ යන්ත්‍රයකි.
🔹 1950s–60s – Vacuum Tube Computers
- IBM විසින්
vacuum tube පදනම් වූ පරිගණක නිපදවමින් ව්‍යාපාරික
ක්ෂේත්‍රයට පරිගණක හඳුන්වා දෙන ලදි.
🔹 1964 – System/360
- මෙය IBM විසින් නිපදවූ mainframe computer පවුමකි. එය විශාල ව්‍යාපාර සඳහා භාවිතා විය. IBM මෙහිදී hardware + software + සේවා එකට එක් කෙරිණ.
🔹 1981 – IBM Personal Computer (IBM PC)
- IBM විසින්
නිපදවූ පළමු පෞද්ගලික පරිගණකය.
- Intel
8088 processor සහ MS-DOS operating
system භාවිතා කරනු ලැබීය.
- මෙය
පරිගණක ඉතිහාසයේ විශාල ඉදිරි පිම්මක් ලෙස හඳුන්වාදිය හැක.
🔹 1990s – Unix systems & PCs
- IBM විසින්
Unix-based systems සහ desktop
computers නිපදවමින් (personal computing
revolution) පෞද්ගලික පරිගණක ක්ෂේත්‍රයේ නව සන්ධිස්ථානයක්
ඇති කරනු ලැබීය.
5.
Xerox සමාගමේ පරිගණක.
|
X |
erox සමාගම පළමුවෙන්ම ඡායාරූප පත්‍ර හා පිටපත් තාක්ෂණය සඳහා ප්‍රසිද්ධ වුවත්, 1970 දශකයේදී පරිගණක තාක්ෂණය සඳහා විශාල බලපෑමක්
කළා. එය GUI (Graphical User Interface), මවුස්,
සහ Ethernet වැනි නවෝත්පාදන සඳහා මූලිකත්වය ලබා දෙන ලදි.
ආරම්භය
- 1906: Xerox ආරම්භය Haloid Photographic Company ලෙස, රොචෙස්ටර්, නිව්යෝර්ක් හිදීය.
- 1958:
“Xerox” නම
භාවිතා කිරීම ආරම්භ විය, “xerography”
Xerox PARC සහ Alto පරිගණකය
🔹 Xerox PARC (Palo
Alto Research Center)
- 1970 දශකයේදී, Xerox විසින් නව තාක්ෂණයන්
සොයාගැනීම සඳහා PARC කරන
ලදි.
- මෙහිදී Alto පරිගණකය නිර්මාණය විය.
🔹 Xerox Alto (1973)
- ලෝකයේ පළමු GUI පදනම් වූ පරිගණකය.
- මවුස්, කීබෝර්ඩ්, Ethernet,
සහ WYSIWYG text editor යන සංකල්ප හඳුන්වා දුන්නා.
- Alto පරිගණකය Apple, Microsoft, සහ Windows GUI පද්ධති වලට මූලික
ආදර්ශයක් විය.
6. Personal Computers (PCs) – පෞද්ගලික පරිගණක
|
පෞ |
ද්ගලික පරිගණක (Personal Computers) යනු තනි පුද්ගලයෙකුගේ භාවිතය සඳහා නිර්මාණය කළ microcomputers
වර්ගයකි. ඒවා විවිධ ආකාරවලට වර්ගීකරණය කළ හැකියි — විශේෂයෙන්ම ප්‍රමාණය,
පරිපථ හැකියාව, සහ පරිසරය
මත පදනම්ව.
Branded Computers (සන්නාමය සහිත පරිගණක)
වාසි:
- ආරක්ෂිත
සහතිකය: සම්පූර්ණ පරිගණකය සඳහා ම
වගකීමක් (warranty.)
- විශ්වාසනීයත්වය: Dell,
HP, Lenovo, Samsung, IBM, Apple,LG වැනි සන්නාමයන් විසින් නිෂ්පාදනය කිරීම හේතුවෙන් hardware
compatibility සහ performance tested.
- Support
& Service: Authorized service centers සහ customer
support පහසුකම්.
- Pre-installed
software: Windows OS සහ drivers දැනටමත් install කර ඇත.
අවාසි:
- මිල අධික
වීම: Assembled PC එකකට වඩා 40%–80% වැඩි වියදමක් විය හැකිය.
- Customization
අවම වීම: ඔබට දෘඪාංග (hardware) තෝරාගැනීමේ හැකියාව අවමය.
Assembled Computers (එකලස් කළ පරිගණක)
වාසි:
- අවශ්‍යතාවයට
අනුව සැකසිය හැකිය: processor, RAM, GPU වැනි කොටස් තෝරාගත හැකියි.
- මිල අඩු
වීම: එකම performance එක සඳහා branded
PC එකකට වඩා අඩු වියදමක් වැය වීම.
- යාවත්කාලීන
කිරීම (Upgrade) පහසුය: දෘඪාංග (hardware) වෙනස් කිරීම පහසුය.
- OS තෝරාගැනීමේ හැකියාව: Windows, Linux වැනි operating system තෝරාගත හැකියි.
අවාසි:
- වගකීම (Warranty) කොටස් වශයෙන් වෙන වෙනම තිබීම: CPU,
RAM, Motherboard වැනි කොටස් වෙන වෙනම warranty.
- Compatibility
issues දෘඪාංග (hardware) එකිනෙකට ගැළපීමේ ගැටලු ඇති විය හැකියි.
- Technical
knowledge අවශ්‍යයි: හොඳ PC එකක් assemble කිරීම සඳහා පරිගණක දැනුම අවශ්‍යයි.
සාරාංශ
|
ලක්ෂණය |
Branded PC |
Assembled PC |
|
මිල |
වැඩි |
අඩු |
|
Warranty |
එකම වගකීමක් (warranty) පැවතීම |
කොටස් වශයෙන් වෙන වෙනම |
|
Customization |
සීමිත |
ඉතා වැඩි |
|
Support & Service |
Company support |
Local technician support |
|
Upgrade හැකියාව |
සීමිත |
පහසු |
|
Compatibility |
Tested & reliable |
පරීක්ෂා කළ යුතුයි |
7. පරිගණක කොටස් සහ ඒවායේ වැදගත්කම්
|
ප |
රිගණකයක්
ක්‍රියාත්මක වීමට අවශ්‍ය මූලික කොටස් කිහිපයක් ඇත. එක් එක් කොටසක්ම විශේෂිත
කාර්යයක් ඉටු කරයි, සහ ඒවා එකට ක්‍රියා කිරීමෙන් පරිගණකය සම්පූර්ණ පද්ධතියක් බවට පත්වේ.
මූලික
පරිගණක කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යභාරය
|
කොටස |
කාර්යය |
වැදගත්කම |
|
CPU (Central Processing Unit) |
පරිගණකයේ
"මොළය" ලෙස ක්‍රියා කරයි. සියලු උපදෙස් සැකසීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම |
සියලුම
ක්‍රියාවන් සම්බන්ධ කරයි. CPU නැතිව පරිගණකය ක්‍රියා නොකරයි |
|
Motherboard |
සියලු
කොටස් එකට සම්බන්ධ කරයි |
විදුලිය
බෙදාදීම, දත්ත
හුවමාරුව, hardware එකට සම්බන්ධතාවය |
|
RAM (Random Access Memory) |
තාවකාලික
මතකය – ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් සඳහා |
වැඩසටහන්
වේගයෙන් ක්‍රියා කිරීම සඳහා අත්‍යවශ්‍යයි |
|
Storage (HDD/SSD) |
දත්ත, වැඩසටහන්, OS ආදිය ස්ථිරව තබා ගැනීම |
පරිගණකය
නැවත ආරම්භ කළත් දත්ත තබා ගැනේ |
|
GPU (Graphics Processing Unit) |
දෘශ්‍ය
දත්ත සැකසීම – 2D/3D rendering |
Video games,
graphic design, video editing සඳහා අත්‍යවශ්‍යයි |
|
Power Supply Unit (PSU) |
විදුලිය
AC → DC බවට පරිවර්තනය කර කොටස් වෙත බෙදාදීම |
සියලු
කොටස් ක්‍රියාත්මක වීමට විදුලිය අවශ්‍යයි |
|
Input Devices (Keyboard, Mouse) |
පරිශීලකයාගේ
උපදෙස් ලබාදීම |
පරිගණකය
සමඟ සම්බන්ධ වීමට |
|
Output Devices (Monitor, Printer) |
ප්‍රතිඵල
පෙන්වීම |
පරිශීලකයාට
දත්ත දැකීම සහ මුද්‍රණය |
|
Cooling System (Fans, Heat sinks) |
උෂ්ණත්වය
පාලනය කිරීම |
උණුසුම
වැඩි වීමෙන් hardware හානි විය හැකියි |
|
Computer Case |
සියලු
කොටස් ආරක්ෂා කිරීම සහ සවි කිරීම |
Physical safety,
airflow, aesthetics |
මව් පුවරුව (Motherboard)
පරිගණකයේ මූලිකම සහ අත්‍යවශ්‍යම කොටසකි. එය සියලුම hardware කොටස් එකට සම්බන්ධ කරන මූලික පරිපථ පුවරුව ලෙස ක්‍රියා කරයි.
මව් පුවරුව (Motherboard) ප්‍රධාන කාර්යයන්
|
කාර්යය |
විස්තර |
|
සම්බන්ධතාවය |
CPU, RAM, Storage,
GPU, Input/Output devices වැනි සියලු ම කොටස් එකට සම්බන්ධ කරයි |
|
විදුලි
බල බෙදාදීම |
Power Supply එකෙන් ලැබෙන විදුලිය CPU, RAM, GPU වැනි කොටස් වෙත බෙදාදෙයි |
|
දත්ත හුවමාරුව |
දත්ත
buses හරහා
කොටස් අතර දත්ත හුවමාරුව සිදු කරයි (උදා: CPU ↔ RAM ↔ Storage) |
|
විස්තාරක හැකියාව |
Expansion slots
(PCIe, M.2) හරහා graphics cards,
Wi-Fi cards, SSDs වැනි අමතර කොටස් එකතු කළ හැක |
|
Port සහ
Socket |
USB, HDMI,
Ethernet, Audio ports සහ RAM/CPU sockets සපයයි |
|
BIOS/UEFI සහ POST |
පරිගණකය
ආරම්භ වන විට hardware පරීක්ෂා කිරීම සහ OS එක load කිරීම
සඳහා BIOS/UEFI භාවිතා කරයි |
මව් පුවරුව (Motherboard) වැදගත්කම
- පරිගණකයේ "මූලික පදනම" ලෙස
ක්‍රියා කරයි – මව් පුවරුව (Motherboard) නැතිව දෘඪාංග (hardware)
ක්‍රියා නොකරයි.
- උසස් කිරීමේ හැකියාව – RAM,
GPU, SSD වැනි
කොටස් ඉදිරියට උසස් කිරීමට මව් පුවරුව (Motherboard) හි compatibility වැදගත් වේ.
- System
stability – මව් පුවරුව (Motherboard) හි
ගුණාත්මක භාවය අනුව පරිගණකය විශ්වාසදායක ව ක්‍රියා කරයි.
- උණුසුම පාලනය – heat
sinks සහ
fan connectors motherboard මත ඇති නිසා cooling
system එක
හා සම්බන්ධ වේ
මව් පුවරුවේ (Motherboard) කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යයන්
මව් පුවරුවේ (Motherboard) තුළ ඇති කොටස් බොහෝමයක් පරිගණකයේ දෘඪාංග (hardware) ලෙස ක්‍රියා කරයි. මෙහි ප්‍රධාන කොටස් සහ ඒවායේ කාර්යයන් පහත පරිදි වේ:
මව්
පුවරුවේ ප්‍රධාන කොටස්
|
කොටස |
කාර්යය |
|
CPU Socket |
Processor එක සවි කරන ස්ථානය. CPU එක මව් පුවරුවේ (Motherboard) ට
සම්බන්ධ කරයි |
|
Chipset (Northbridge/Southbridge) |
CPU, RAM, Storage,
GPU අතර දත්ත ගමන් කිරීම පාලනය කරයි |
|
RAM Slots |
Temporary memory
modules (RAM) සවි කිරීම සඳහා |
|
Power Connectors |
Power Supply එකෙන් මව් පුවරුවේ (Motherboard) ට
විදුලිය ලබාදෙයි |
|
PCIe Slots |
Graphics cards,
Wi-Fi cards, sound cards වැනි expansion cards සවි කිරීම සඳහා |
|
SATA/M.2 Connectors |
SSDs, HDDs, Optical
Drives වැනි storage devices සම්බන්ධ කිරීම සඳහා |
|
BIOS/UEFI Chip |
පරිගණකය
ආරම්භ වන විට hardware පරීක්ෂා කිරීම සහ OS load කිරීම |
|
CMOS Battery |
BIOS settings තාවකාලිකව තබා ගැනීම සඳහා විදුලි බලය සපයයි |
|
I/O Ports (USB, HDMI, Ethernet) |
Input/output
devices සම්බන්ධ කිරීම සඳහා |
|
Heat Sinks/Fan Headers |
උෂ්ණත්වය
පාලනය කිරීම සඳහා cooling system සම්බන්ධ කරයි |
|
Jumpers & DIP Switches |
Hardware
configuration settings වෙනස් කිරීම සඳහා |
|
Clock Generator |
CPU සහ RAM සඳහා
timing signals නිපදවයි |
මව් පුවරුවේ (Motherboard) හි ඇති Ports සහ ඒවායේ කාර්යයන්
මව් පුවරුවේ (Motherboard) හි ports යනු පරිගණකය සහ බාහිර උපාංග අතර සම්බන්ධතාවය
ඇති කරන ස්ථාන වේ. මෙවැනි ports මඟින් input/output devices, storage
devices, display units, audio systems වැනි උපාංග සම්බන්ධ
කරයි.
ප්‍රධාන
Motherboard Ports සහ ඒවායේ කාර්යයන්
|
Port |
කාර්යය |
|
HDMI Port |
Digital video සහ audio output එකක් ලෙස HDTVs, monitors,
projectors වැනි devices සම්බන්ධ කරයි |
|
VGA Port |
Analog video output
– පැරණි monitors සහ projectors සඳහා |
|
USB Ports (2.0 / 3.0 / 3.1 / Type-C) |
Pen drives,
keyboards, mice, printers, mobile devices වැනි
peripherals සම්බන්ධ
කිරීම සඳහා |
|
RJ-45 LAN Port |
Ethernet cable මඟින් internet/network සම්බන්ධතාවය |
|
Audio Ports (3.5mm jacks) |
Speakers,
microphones, headphones සම්බන්ධ කිරීම සඳහා |
|
Optical S/PDIF Port |
High-quality
digital audio output – home theater systems සඳහා |
|
PS/2 Ports |
පැරණි
keyboards සහ
mice සඳහා (පැහැය අනුව: Keyboard – Purple, Mouse – Green) |
|
FireWire (IEEE 1394) |
High-speed data
transfer – audio/video equipment සඳහා (අද භාවිතය
අඩුයි) |
|
eSATA Port |
External hard
drives සඳහා වේගවත් data transfer |
|
DVI Port |
Digital video
output – LCD monitors සඳහා |
|
Thunderbolt Port (සමහර motherboards) |
Ultra-fast data,
video, and power transfer – high-end devices සඳහා |
1. PS/2 Key Board Port
2.
PS/2 Mouse Port
PS/2 port යනු පරිගණකය සමඟ keyboard සහ mouse සම්බන්ධ කිරීමට භාවිතා කරන
mini-DIN 6-pin connector එකකි. මෙය 1987 දී IBM සමාගම විසින් ඔවුන්ගේ Personal System/2 (PS/2) පරිගණක මාලාව සඳහා නිර්මාණය කරන ලදී
3. AT Keyboard Port
AT Keyboard Port යනු පැරණි පරිගණක keyboard සම්බන්ධකය ලෙස භාවිතා වූ 5-pin DIN connector එකකි.
මෙය IBM සමාගම විසින් 1980 දශකයේ
මුලදී හඳුන්වා දුන් Advanced Technology (AT) පරිගණක
මාලාව සඳහා නිර්මාණය කරන ලදී
4. Serial Port
Serial Port යනු පරිගණකයකින් බාහිර උපාංගයකට
දත්ත එක bit එකක් බැගින් අනුක්‍රමිකව යැවීම සඳහා භාවිතා වන සන්නිවේදන අතුරුමුහුණතක් වේ. මෙය RS-232, RS-485, සහ RS-422 වැනි standards මත පදනම්ව ක්‍රියා කරයි.
·
1980s–1990s: IBM PC සහ අනෙකුත් පරිගණකවලදී serial ports ප්‍රධාන සන්නිවේදන
මාර්ගයක් විය.
·
DB-25 සහ
DB-9 connectors භාවිතා විය – DB-9 (DE-9) connector එක
වඩාත් ජනප්‍රිය විය.
Serial Port සඳහා ආදේශක නම් (Alternative
Names for Serial Port)
·
Serial Port එකට තාක්ෂණික
ලෝකයේදී භාවිතා වන විකල්ප නාම කිහිපයක් ඇත. මෙවැනි නාමයන් ව්‍යාපෘති,
documentation, hardware manuals, සහ software settings තුළදී භාවිතා වේ.
විකල්ප නාම (Synonyms / Alternative Terms)
|
නාමය |
විස්තර |
|
COM Port |
“Communication Port” යන අර්ථයෙන් – Windows OS තුළ serial ports COM1, COM2 ලෙස හැඳින්වේ |
|
RS-232 Port |
Serial communication සඳහා භාවිතා වන standard එක – බොහෝ serial ports RS-232 protocol භාවිතා
කරයි |
|
Serial Interface |
Serial protocol මත පදනම්ව ක්‍රියා කරන interface
එකක් ලෙස |
|
UART Port |
Universal Asynchronous Receiver/Transmitter – serial communication
hardware module එක |
|
Serial Connector |
Physical connector එක – DB-9, DB-25 වැනි |
|
Serial Communication Port |
සම්පූර්ණ නාමය – serial protocol මත පදනම්ව peripheral devices සමඟ සන්නිවේදනය |
|
Console Port |
Network devices (e.g., routers, switches) සඳහා serial
port එක console access සඳහා භාවිතා
වේ |
|
Data Link / Serial Link |
Communication channel එකක් ලෙස හැඳින්වීම |
|
Bluetooth Serial Port |
Wireless serial communication සඳහා virtual
serial port එකක් (SPP – Serial Port Profile) |
කාර්යයන්
|
ක්‍රියාව |
විස්තර |
|
Data Transmission |
දත්ත එක bit එකක් බැගින් sequential ලෙස යැවීම – long-distance
communication සඳහා සුදුසුයි |
|
Device Connection |
Modems, printers,
barcode scanners, industrial controllers වැනි උපාංග සම්බන්ධ
කිරීම |
|
Simple Protocols |
Baud rate, parity
bit, stop bits වැනි settings මඟින්
සරල සන්නිවේදනය |
|
Flow Control |
RTS/CTS (hardware) හෝ XON/XOFF (software) මඟින් data
flow පාලනය කිරීම |
|
Error Detection |
Parity checking සහ checksums මඟින් දත්ත දෝෂ හඳුනා ගැනීම |
සාමාන්‍ය Serial Port Connector
- DB-9
(DE-9) – 9-pin male connector
- DB-25 –
25-pin connector (අද භාවිතය අඩුය)
- USB-to-Serial
adapters – නව PC වල serial port නොමැති නිසා භාවිතා වේ
වැදගත්කම
- Industrial-grade
reliability – automation systems, POS machines, routers සඳහා තවමත් භාවිතා වේ
- Low resource usage – USB වැනි protocols වලට වඩා සරලය.
- Legacy compatibility – පැරණි systems සමඟ සෘජු සම්බන්ධතාවය
Serial Port එකට සම්බන්ධ කළ හැකි උපාංග
|
|
|
Modems |
දුරකථන ජාලය හරහා දත්ත යැවීම/ලැබීම |
|
Printers |
Dot matrix සහ industrial printers සඳහා serial
communication |
|
Barcode Scanners |
scanned data එක පරිගණකයට යැවීම |
|
Microcontrollers / Arduino / Raspberry Pi |
serial
communication මඟින් data exchange සහ
programming |
|
Scientific Instruments |
sensor data, lab
equipment readings ලබා ගැනීම |
|
Industrial Controllers |
PLCs, CNC machines,
automation systems සඳහා |
|
GPS Modules |
location data
serial port මඟින් ලබාදීම |
|
Networking Devices (Routers/Switches) |
Console port එකක් ලෙස configuration සහ diagnostics
සඳහා |
|
Serial Audio Interfaces |
MIDI controllers සහ audio mixers සඳහා |
|
External Storage Devices (පැරණි) |
serial-connected
hard drives සහ tape drives |
5.
Parallel Ports
Parallel Port යනු පරිගණකයකින් බාහිර උපාංගවලට බහු-bit දත්ත එකවර යැවීම සඳහා නිර්මාණය කළ
සන්නිවේදන අතුරුමුහුණතකි. මෙය විශේෂයෙන්ම මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා භාවිතා විය.
- 1970s:
Centronics සමාගම විසින් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා පළමු parallel
port එක නිර්මාණය කළේය.
- 1981–1982: IBM විසින් තම පළමු PC සඳහා Centronics
port එක භාවිතා කරන ලද අඅතර මෙය 36-pin connector එකක් විය.
- 1990s: IEEE
1284 standard එක හරහා Enhanced Parallel Port (EPP)
සහ Extended Capability Port (ECP) versions
standard.
වැදගත්කම
|
අංගය |
විස්තරය |
|
Printer Communication |
ASCII characters එකවර යැවීමෙන් printing වේගවත් විය |
|
Bi-directional Data Transfer |
EPP/ECP ports මඟින් data යැවීම සහ ලබා ගැනීම සිදු විය |
|
Legacy Device Support |
පැරණි scanners, CNC
machines, lab equipment සඳහා තවමත් parallel ports භාවිතා වේ |
|
Computing History |
IBM PC era එකේදී industry standard එකක් විය |
|
25-pin DB-25 Connector |
විශාල connector එකක් සහිතව multiple data lines භාවිතා කළා |
වර්ථමාන භාවිතය
- නව
පරිගණකවල parallel ports නොමැත.
- USB, Wi-Fi, Ethernet වැනි interfaces සඳහා ප්‍රතිස්ථාපනය විය.
- Legacy systems සඳහා adapters සහ expansion cards
භාවිතා වේ.
6. Game Port
Game Port යනු පරිගණකවල joystick, gamepad වැනි gaming
උපාංග සම්බන්ධ කිරීම සඳහා භාවිතා වූ analog input
interface එකකි. මෙය විශේෂයෙන්ම 1980s සහ 1990s කාලයේදී IBM
PC-compatible පද්ධතිවලදී ජනප්‍රිය විය.
- 1981: IBM විසින් පළමු PC සඳහා Game Control
Adapter expansion card එකක් ලෙස game port එක හඳුන්වා දුන්නා.
- 1980s–1990s: Game
port එක sound cards වලට සහ motherboards
වලට ඒකාබද්ධ විය.
- DA-15
connector: 15-pin connector එකක් භාවිතා වන
අතර, joystick එකක් හෝ MIDI device සම්බන්ධ කිරීමට අදාලවේ.
- Late
1990s: USB interface එක හඳුන්වාදීමෙන් game port එක අභාවයට පත් විය.
වැදගත්කම
|
අංගය |
විස්තරය |
|
Joystick Input |
Gaming experience එක සඳහා analog joystick input ලබාදීම |
|
MIDI Support |
සමහර sound cards මඟින් MIDI musical instruments සම්බන්ධ කළ
හැකි විය |
|
Multi-device Support |
Y-splitter cables මඟින් joystick 2ක් හෝ paddles 4ක් සම්බන්ධ කළ හැකි විය |
|
PC Gaming Evolution |
Early PC games සඳහා dedicated input method එකක් විය |
|
Legacy Technology |
Computing history එකේ වැදගත් technological milestone එකක් |
වර්තමාන භාවිතය
- USB interfaces මඟින් joystick/gamepad/MIDI devices සම්බන්ධ
කිරීම පහසු විය.
- Game port එක
obsolete විය.
- Legacy systems සඳහා තවමත් adapters භාවිතා වේ.
No comments:
Post a Comment